Prasy krawędziowe to maszyny, które stały się nieodzownym elementem wyposażenia współczesnych fabryk. Wysoka skuteczność oraz dokładność gięcia w połączeniu z możliwością automatyzacji sprawiła, że krawędziarki stanowią niemożliwy do zastąpienia element linii produkcyjnych. Na skuteczność prasy składa się nie tylko budowa samej maszyny, ale również wykorzystane dodatki. Co trzeba o nich wiedzieć?
Narzędzia do pras krawędziowych – stemple, matryce i taśmy
Ogromna wszechstronność pras krawędziowych związana jest z faktem, iż do belki zginającej oraz stołu można zamontować wybór stempli i matryc. Elementy te decydują o kształcie gięcia, dzięki czemu prasa jest w stanie ukształtować blachę w praktycznie dowolny sposób.
- Stemple – to jeden z dwóch podstawowych elementów, niezbędnych do przeprowadzenia gięcia. Stemple mocowane są do belki gnącej prasy za pośrednictwem odpowiednich adapterów. Podczas cyklu pracy naciskają one na element, który wygina się w zakresie dopuszczonym przez umieszczoną w blacie matrycę. Stemple posiadają zróżnicowane kształty, które pozwalają uzyskać pożądany kształt.
- Matryca – stanowi dopełnienie systemu gnącego. Umieszczona w blacie prasy stanowi swoisty chwyt, który pomaga unieruchomić blachę we właściwy sposób i zapewnia wysoką dokładność gięcia. Precyzyjne dopasowanie matrycy do stempla jest najlepszym sposobem na osiągnięcie znakomitych wyników podczas każdego cyklu pracy.
- Folia do bezśladowego gięcia – w przypadku niektórych elementów klient życzy sobie, aby na zewnętrznej powierzchni nie pozostały ślady po matrycy. Stanowi to wyzwanie, ponieważ przy naciskach sięgających dziesiątków ton niełatwo jest dokonać gięcia bez żadnego zarysowania. Wyjściem z takiej sytuacji jest zastosowanie poliuretanowej folii, która jest zakładana na matryce i chroni metal przed zarysowaniami w trakcie pracy. Ze względu na wysoką wytrzymałość folia jest w stanie wytrzymać wiele gięć, zapewniając jeszcze wyższy poziom wykończenia.
Zasady doboru narzędzi prasy krawędziowej
Wybór stempli i matryc do krawędziarki musimy zacząć od zaznajomienia się z systemami mocowania. Jeżeli nie będziemy mieć możliwości zamontowania części, element na niewiele się zda i to niezależnie od jakości. System montażowy zależy zazwyczaj od producenta, dlatego nazwy poszczególnych rozwiązań pochodzą zwykle od firm – na przykład Trumpf, Bystronic czy Wila. Firmy produkujące i dystrybuujące narzędzia do krawędziarek zazwyczaj posiadają produkty dopasowane do znanych systemów mocowania, ale mogą również wykonać elementy na zamówienie. Oprzyrządowanie tego typu powinno być wykonane z tolerancją do 0,01 milimetra, aby zagwarantować precyzję na profesjonalnym poziomie.
Dokładność gięcia zależy od twardości stempla i matrycy. Części te muszą znieść ogromne obciążenie, dlatego niezbędne jest solidne wykonanie z wysokiej jakości surowca. Najpopularniejszym materiałem do produkcji wspomnianych elementów jest stal 42CrMo4, która zapewnia wysoką odporność na zgniatanie, co jest kluczowe podczas procesu gięcia. Możemy również napotkać stal C45 o bardzo podobnych właściwościach. Aby zapewnić wysoką precyzję, narzędzia do prasy krawędziowej muszą zachować pierwotny kształt niezależnie od ilości wykonywanych gięć. W tym celu elementy są dodatkowo hartowane. Zwykle napotkamy części o głębokości hartowania wynoszącej 4 milimetry, jednakże na rynku dostępną są również narzędzia z oznaczeniem TH – Through Hardening – czyli hartowane na wskroś. Twardość stempli oraz matryc określana jest w skali Rockwella i osiąga wartość od 55 do 59 HRC.
Wymiary stanowią następny kluczowy atrybut narzędzi do krawędziarek, na który trzeba zwrócić szczególną uwagę. Nie chodzi w tym wypadku o kształt stempla i matrycy, gdyż ten będzie podyktowany naszymi wymaganiami, ale szerokość elementu. Jest to raz jeszcze związane z systemem montażu w blacie stołu oraz na belce gnącej. Stemple i matryce mocowane są w miejscu, w którym następuje obróbka, jednak aby uzyskać dłuższą powierzchnię gnącą, należy zastosować wiele elementów o tym samym kształcie. Z tego powodu stemple oraz matryce produkowane są w kilku szerokościach, co umożliwia umieszczenie kilku segmentów obok siebie w celu uzyskania pożądanej krawędzi gięcia.
Podczas wyboru narzędzi do krawędziarki musimy pamiętać o tym, że poszczególne rodzaje stempli oraz matryc posiadają odmienną granicę maksymalnego nacisku. Jeżeli niewłaściwie wykorzystamy części, doprowadzi to do wygięcia, złamania lub skruszenia jednego bądź kilku narzędzi. Zważywszy na koszt pojedynczego segmentu stempla oraz matrycy, możemy liczyć straty w tysiącach złotych. Podczas takiego wypadku naturalnie utracimy również obrabiany materiał, jednakże znacznie większym zagrożeniem jest możliwość uszkodzenia samej prasy krawędziowej. W tym wypadku tracimy nie tylko pieniądze, ale również czas, co dla zakładu z napiętym grafikiem jest najgorszym możliwym wariantem.
Jak dobrać narzędzia do prasy krawędziowej?
Mając świadomość wyżej wymienionych parametrów, ostatnim etapem zakupu części jest określenie naszych potrzeb. Złożoność i szerokość gięcia, rodzaj obrabianego materiału oraz wymagania klienta określają kształt, a także ilość potrzebnych narzędzi. Ze względu na różnorodność zamówień w tej kategorii obecni na polskim rynku producenci oferują asystę swoich fachowców podczas negocjacji. Warto też wziąć pod uwagę, że zakup oprzyrządowania od konkretnego wytwórcy często pociąga za sobą wsparcie techniczne oraz usługi serwisowe, dlatego wybór dostawcy stanowi decyzję na lata. Sprawdź ofertę BiTop na narzędzia do pras krawędziowych!
Przeczytaj również: Prasa krawędziowa CNC – co należy uwzględnić przy zakupie?